बाजुरा ःबाजुरा जिल्लामा पाठेघरको मुखको क्यान्सर रोकथामका लागि किशोरी लक्षित एचपीभी (Human Papilloma Virus) खोप अभियान माघ २७ गतेदेखि फागुन १ गतेसम्म सञ्चालन हुने भएको छ ।

जिल्लाभर करिब १ हजार ८ सय ६ जना किशोरीलाई खोप प्रदान गर्ने लक्ष्य सहित स्वास्थ्य कार्यालय बाजुराले अभियानको अन्तिम तयारी पूरा गरेको जनाएको छ । स्वास्थ्य कार्यालय बाजुराका अनुसार यस अभियान अन्तर्गत विद्यालय जाने तथा नजाने दुवै समूहका किशोरीहरू समेटिने छन् ।

यस वर्ष नियमित एचपीभी खोप अभियान अन्तर्गत विद्यालय जाने कक्षा ६ तथा विद्यालय नजाने १० वर्ष उमेर समूहका सम्पूर्ण किशोरीहरुलाई खोप दिइदैछ । 

विद्यालय नजाने किशोरीका हकमा १० वर्ष उमेर समूह, गत वर्ष खोप छुटेका कक्षा ७ देखि १० सम्म अध्ययनरत किशोरी, साथै ११ देखि १४ वर्ष उमेर समूहका विद्यालय नजाने किशोरीहरूलाई पनि खोप दिइनेछ ।

स्वास्थ्य कार्यालय बाजुराका प्रमुख लालबहादुर खड्काका अनुसार, “गत वर्ष एचपीभी खोप अभियानको रुपमा सञ्चालन गरिएको थियो, तर यस वर्षदेखि यसलाई नियमित खोप प्रणालीमा समावेश गरिएको छ । आगामी वर्षदेखि प्रत्येक फागुन महिनामा विद्यालय केन्द्रित नियमित खोपका रूपमा निरन्तर प्रदान गरिनेछ ।”

विद्यालयदेखि स्वास्थ्य संस्था सम्म खोपको पहुँच

खोप अभियान जिल्लाका सबै विद्यालयमा सञ्चालन गरिनेछ भने कुनै कारणले खोप छुटेका किशोरीलाई नजिकको स्वास्थ्य संस्था मार्फत खोप लगाउने व्यवस्था मिलाइएको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । यसले दुर्गम भौगोलिक अवस्था रहेको बाजुरामा खोपको पहुँच विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

सूचना प्रवाह र समन्वयमा जोड

जिल्ला समन्वय समिति बाजुराका प्रमुख तथा जिल्ला स्तरीय खोप समन्वय समितिका संयोजक तुलसीराम रोकायाले लक्षित समूहसम्म गुणस्तरीय, सुरक्षित र भरपर्दो सूचना प्रवाह गर्न अत्यन्त आवश्यक रहेको बताएका छन् ।

उनले सञ्चारकर्मी तथा सरोकारवाला निकायलाई खोपप्रति सकारात्मक जनचेतना फैलाउन सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्न आग्रह गरेका छन् ।

“एक डोज खोपमा राज्यको ९ हजार रुपैयाँभन्दा बढी खर्च भइरहेको छ,” रोकायाले भने, “त्यसैले यो खोप एक जना पनि लक्षित समूहबाट छुट्न नदिन सबै पक्ष सचेत र जिम्मेवार बन्नुपर्छ ।”

खोप समन्वय समिति र सञ्चारकर्मीबीच अन्तरक्रिया

स्वास्थ्य कार्यालय बाजुरामा एचपीभी खोप अभियान सम्बन्धी जिल्ला स्तरीय खोप समन्वय समिति तथा सञ्चारकर्मीसँग अन्तरक्रिया गोष्ठी सम्पन्न भएको छ ।

कार्यक्रममा बडीमालिका नगरपालिकाका नगर प्रमुख अमर खड्का, सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मण पुडासैनी, सुरक्षा निकायका प्रमुख, स्वास्थ्यकर्मी, सरोकारवाला निकाय तथा जिल्लाका विभिन्न सञ्चारमाध्यममा कार्यरत पत्रकारहरूको सहभागिता रहेको थियो ।

पाठेघरको मुखको क्यान्सर : एचपीभी खोप किन अत्यन्त महत्वपूर्ण ?
नेपालमा महिलामा हुने क्यान्सरमध्ये पाठेघरको मुखको क्यान्सर पहिलो स्थानमा रहेको छ । महिला र पुरुष दुवैको क्यान्सर तथ्यांक हेर्दा यो फोक्सोको क्यान्सरपछि दोस्रो स्थानमा पर्दछ ।

स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार पाठेघरको मुखको क्यान्सर प्रायः ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस (एचपीभी) संक्रमणका कारण हुने गर्दछ । महत्वपूर्ण कुरा के छ भने, यो क्यान्सर खोपमार्फत रोकथाम गर्न सकिने क्यान्सर हो ।

स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार यौन सम्पर्क सुरु हुनुअघि खोप लगाउँदा यसको प्रभावकारिता उच्च हुन्छ । यही कारण सरकारले विद्यालय केन्द्रित खोप कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राखेको हो ।

निष्कर्ष
बाजुरामा सञ्चालन हुन लागेको एचपीभी खोप अभियानले दुर्गम जिल्लाका किशोरीहरूलाई भविष्यमा घातक पाठेघरको क्यान्सरबाट जोगाउने महत्वपूर्ण आधार तयार गर्नेछ ।

अब आवश्यक कुरा भनेको सूचना, समन्वय र सहभागिता हो, ताकि राज्यको लगानी सही ठाउँमा पुगोस् र कुनै पनि किशोरी खोपबाट वञ्चित नहोस् ।