आज ‘पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली’ (प्रत्यक्ष)तर्फ १६५ निर्वाचन क्षेत्र र समानुपातिकतर्फ ११० स्थानका लागि निर्वाचन हुनेछ । प्रत्यक्षतर्फ ६१ वटा निर्वाचन चिह्नमा ६५ वटा राजनीतिक दलले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ।

प्रत्यक्षतर्फ तीन हजार १७ पुरुष, ३८८ महिला र एक अन्य गरी तीन हजार ४०६ उम्मेदवार चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । यस्तै, समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ एक हजार ३६३ पुरुष र एक हजार ७७२ महिला गरी तीन हजार १३५ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन् ।

यस पटकको निर्वाचनमा ९६ लाख ६३ हजार ३५८ पुरुष, ९२ लाख ४० हजार १३१ महिला र २०० अन्य गरी एक करोड ८९ लाख तीन हजार ६८९ मतदाता छन् । यस्तै, एक लाख ८६ हजार १४२ अस्थायी मतदाता कायम भएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।

निर्वाचनका लागि देशभर १० हजार ९६७ मतदानस्थलमा २३ हजार ११२ मतदान केन्द्र निर्धारण गरिएका छन् । यस्तै, १४३ अस्थायी मतदानस्थल तय गरिएका छन् । ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा अशक्त र गर्भवतीलगायतलाई सहज मतदानका लागि प्राथमिकता दिने व्यवस्था गरिएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।

झण्डै तीन लाख सुरक्षाकर्मी परिचालन

निर्वाचन सुरक्षाका लागि ७९ हजार ७२७ नेपाली सेना परिचालन गरिएको छ । ७५ हजार ७९७ नेपाल प्रहरी र ३४ हजार ५६७ सशस्त्र प्रहरी बललाई परिचालन गरिएको छ । राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागबाट एक हजार ९२१ जना र निर्वाचन प्रहरीहरु एक लाख ४९ हजार ९० जना खटाइएको छ ।

निर्वाचन गराउन दुई लाख १५ हजार कर्मचारी खटिँदैछन् । आयोगले प्रत्यक्ष र समानुपातिकतर्फ कुल चार करोड २२ लाख ५१ हजार २०० मतपत्र छपाइ गरी सम्बन्धित मतदान केन्द्रमा पुर्‍याइसकेको छ । यसपटकको निर्वाचनमा ४ अन्तर्राष्ट्रिय र ३९ राष्ट्रिय संस्था पर्यवेक्षणमा खटिएका छन् ।

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की र कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीलगायतले निर्वाचन प्रक्रियामा उत्साहजनक रूपमा सहभागी भई मतदान गर्न आह्वान गरिसकेका छन् ।

गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालले पनि निर्वाचनका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सुरक्षा प्रबन्ध मिलाइएकाले निर्धक्क भएर मतदानमा सहभागी हुन आह्वान गरेका छन् ।

निर्वाचन लोकन्तको सबैभन्दा ठूलो अनुष्ठान

कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा निर्वाचन सबैभन्दा ठूलो अनुष्ठान भएको बताएका छन् ।

आज हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका सन्दर्भमा अपिल जारी गर्दै उहाँले हरेक मतदाताले निर्वाचनमा खसाल्ने एक-एक मतले राजनीतिक व्यवस्थाको स्वरूप निर्धारण, शासन, सरकार, नीति र नेतृत्व कस्तो हुने भन्ने तय गर्ने भएकाले निर्वाचनको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको उल्लेख गरेका छन् ।

यस्तो महत्त्वपूर्ण अनुष्ठानमा सहभागी भएर सम्पूर्ण मतदाताले आ-आफ्नो अधिकार सुरक्षित गर्ने उनले विश्वास व्यक्त गरेका छन् । निर्वाचनमा सहभागी हुनु हरेक सार्वभौम अधिकार सम्पन्न मतदाताको कर्तव्य पनि भएको उनको भनाइ छ ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाजुराले जारी गरेको सूचनाअनुसार फागुन २१ गते हुने निर्वाचन शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न गर्न निर्वाचन सम्पन्न नहुँदासम्म सार्वजनिक तथा निजी सबै प्रकारका सवारी साधन सञ्चालनमा प्रतिबन्ध लगाइएको हो।

सूचनामा एम्बुलेन्स, दमकल, रक्तसञ्चार, शवबहन, सुरक्षा निकायका सवारी साधन तथा विद्युत्, खानेपानी, ढल र दूरसञ्चार मर्मतका लागि प्रयोग हुने अत्यावश्यक सेवाका सवारी साधनबाहेक अन्य कुनै पनि सवारी सञ्चालन गर्न नपाइने उल्लेख गरिएको छ।

निर्धारित समयअवधिमा कसैले नियम उल्लङ्घन गरी सवारी साधन चलाएको पाइएमा प्रचलित कानुनअनुसार कारबाही गरिने जिल्ला प्रशासन कार्यालयले चेतावनी दिएको छ।
 

भेटमा समसामयीक राजनीति  तथा बिहीबार  हुन  गइरहेको  प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचनका बारेमा प्रधानमन्त्री कार्कीले राष्ट्रपति पौडेललाई  जानकारी गराएकी थिइन्  ।

निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले उनलाई पदबाट मुक्त गर्दै तत्काल निर्वाचन सामग्री बुझाउन र कार्यालयमा सम्पर्क गर्न निर्देशन दिएको हो । बागलुङ जिल्ला प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ र २ का मतदान अधिकृतहरुको ह्वाट्सएप ग्रुपमा अन्य कर्मचारीहरुको मनोबल गिराउने खालका सन्देश प्रवाह गरेको आरोपमा गैरेमाथि यो कारबाही गरिएको हो ।

उनले ह्वाट्सएपमा लेखेका थिए, ‘तपाईंले मत ढुवानी खर्च ८ हजार रुपैयाँ दिनु हुन्छ अनि गाडीले १६ हजार रुपैयाँ लिन्छ अनि नभागेर च्यापेर बस्नु ?’ यस्ता लेख र क्रियाकलापले उनले जिम्मेवारी बहन गर्न नसक्ने देखिएकाले निर्वाचन सम्पन्न हुन सक्ने अवस्था विद्यमान नदेखिएको निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ ।

निर्वाचन अधिकृत भीमप्रसाद सुवेदीले हस्ताक्षर गरेको पत्रमा गैरेले गरेको कार्यले निर्वाचनको काममा हेलचक्र्याइँ हुने र निर्वाचनको गरिमामा प्रतिकूल असर पर्ने उल्लेख छ ।

‘प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन जनशक्ति व्यवस्थापन निर्देशिका, २०७९ को दफा २० बमोजिम तपाईंले गरेको कार्यले निर्वाचनको स्वच्छतामा आँच आउन सक्ने देखिएको छ,’ सुवेदीले भने, ‘यस निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय तपाईंप्रति विश्वस्त हुन नसकेकाले रमुवा आधारभूत विद्यालयको मतदान अधिकृतको जिम्मेवारीबाट हटाइएको छ ।’