निर्वाचन अचारहिंता कार्यान्वयनमा तदारुकता देखाउनु भन्दा निर्णय विपरीत सामाजिक सञ्चालनमा आचारसहिंता उल्लघंनका कार्य गरेकाले २ दिन भित्र स्पष्टीकरणसहितको पत्र पेश गर्न प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत कुलबहादु थापाले हस्ताक्षरित सूचनामा भनिएको छ ।

गाउँपालिका मातहतका कर्मचारी वडा नं.५ मा कार्यरत्त अ.स.ई जनक मलाल, रुगिन आधारभूत स्वास्थ्य इकाईमा कार्यरत्त ल्याप असिष्टेन्ट दिपक भण्डारी र हिमाली गाउँपालिकामा कार्यरत्त ईलेक्ट्रिसियन राज मलाललाई पत्र जारी भएको मितिले दूई दिनभित्र स्पष्टीकरण पेश गर्न अनुरोध गरिएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत थापाले बताएका छन् ।

तोकिएको समय भित्र स्पष्टीकरण पेश नगरेको खण्डमा निर्वाचन आचारसहिंता उल्लघंन एवं निजामती सेवा ऐनले व्यवस्था गरेको अनुशासन पालन अवहेलना अनुसार कारवाही गरिने उनले बताए । 
 

वडा अध्यक्ष विकले शिक्षा क्षेत्रलाई वडाको दीर्घकालीन विकासको मेरुदण्डका रूपमा लिँदै विद्यालय सुधार, शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धि र अनुभव आदान–प्रदानलाई प्राथमिकतामा राख्दै निरन्तर पहल गर्दै आउनु भएको छ । उहाँकै पहलमा विद्यालय व्यवस्थापन समितिले आगामी माघ ११ गते आइतबार कार्यक्रम आयोजना गर्ने निर्णय गरेको हो ।

विद्यालय व्यवस्थापन समितिको निर्णय अनुसार कार्यक्रमको तयारी तीव्र रूपमा अगाडी बढाइएको निमित्त प्रधानाध्यापक मानबहादुर बडुवालले जानकारी दिनुभयो ।

कीर्तिचौर माध्यमिक विद्यालयको आयोजनामा हुने कार्यक्रममा वडा नम्बर ४,५ र ६ नम्बरका अन्तर विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्षहरु, शिक्षक अभिभावक संघका अध्यक्षहरु तथा प्रधानाध्यापकहरुको सहभागिता रहनेछ । कार्यक्रममा विद्यालय सञ्चालनका असल अभ्यास, शैक्षिक सुधारका चुनौती, व्यवस्थापनका अनुभव तथा गुणस्तरीय शिक्षाका उपायहरूका विषयमा गहन छलफल गरिनेछ ।

सीमित स्रोत–साधनका बाबजुद पनि जनताका बढ्दो शैक्षिक अपेक्षालाई सम्बोधन गर्ने दृढ संकल्प सहित वडा अध्यक्ष अमर विकले नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्दै आउनु भएको छ । उहाँको यहीँ जवाफदेही नेतृत्व, शिक्षा प्रतिको प्रतिबद्धता र परिवर्तन प्रतिको हुटहुटीका कारण कार्यक्रम सम्भव भएको स्थानीयले बताएका छन् ।

उक्त अन्तरक्रिया कार्यक्रमले वडामा शैक्षिक सुधारको नयाँ दिशा तय गर्ने, विद्यालयहरूबीच सहकार्य मजबुत बनाउने र दीर्घकालीन सुधारका लागि ठोस आधार तयार गर्ने विश्वास लिइएको छ । कार्यक्रमको सहजीकरण गौमुल गाउँपालिका शिक्षा शाखा युवा तथा खेलकुद शाखा र कीर्तिचौर माविले गर्ने भएको छ ।

बाजुराबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि उम्मेदवार बनेका सात राजनीतिक दल र एक स्वतन्त्र उम्मेदवार गरी कुल आठ जनाले फागुन २१ गते हुने निर्वाचनलाई स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी बनाउने साझा प्रतिबद्धता जनाएका हुन् ।

नेपाल पत्रकार महासंघ बाजुराको आयोजनामा सम्पन्न पत्रकार सम्मेलन मार्फत उम्मेदवारहरुले नौ बुँदे संयुक्त प्रतिबद्धता पत्र सार्वजनिक गर्दै बाजुराका सबै मतदान केन्द्रमा शान्तिपूर्ण र भयमुक्त मतदान सुनिश्चित गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन् । 

प्रचार–प्रसारलाई मर्यादित, शिष्ट र अहिंसात्मक बनाउँदै एक-अर्काको सम्मान गर्ने सहमति पनि जनाइएको छ । प्रतिबद्धता पत्र नेकपा एमाले बाजुराका अध्यक्ष लालबहादुर ओलीले प्रस्तुत गरेका थिए । एमालेका तर्फबाट प्रतिनिधिसभा सदस्यका उम्मेदवार लालबहादुर थापाको अगुवाइमा सबै उम्मेदवारबीच सामूहिक छलफलपछि सहमति जुटेको हो ।

बाजुराबाट प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसबाट जनक गिरी, नेकपा एमालेबाट लालबहादुर थापा, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीबाट प्रकाश शाह, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट हेमराज थापा, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट केशरबहादुर शाही, नेकपा माओवादी केन्द्रबाट भूपेन्द्र वि.क., प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीबाट दीपक डिसी र स्वतन्त्र उम्मेदवार उपेन्द्र शाही उम्मेदवार रहेका छन् ।

आठै जनाले संयुक्त प्रतिबद्धता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका हुन् ।संयुक्त प्रतिबद्धतामार्फत उम्मेदवारहरूले निर्वाचन प्रक्रियामा कुनै पनि प्रकारको धाँधली, घुसपैठ वा अनियमितता भएमा सामूहिक रूपमा अस्वीकार गर्ने, उत्पन्न हुने विवादहरू आपसी संवादमार्फत समाधान गर्ने र निर्वाचन आचारसंहिता पूर्ण रूपमा पालना गर्ने स्पष्ट अडान व्यक्त गरेका छन् ।

यस्तै उम्मेदवारको व्यक्तिगत जीवनमाथि टीकाटिप्पणी नगर्ने, व्यक्ति, समूह वा समुदायबीच द्वन्द्व उत्पन्न हुने गतिविधि नगर्ने तथा नगराउन आम मतदाता र जनसमुदायमा अनुरोध गरिएको छ । सामाजिक शान्ति, सद्भाव, समानता र सुशासनका लागि साझा प्रयास गर्ने प्रतिबद्धता पनि जनाइएको छ ।

एक मात्र प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र रहेको बाजुरामा गरिएको यो सामूहिक प्रतिबद्धतालाई उम्मेदवारहरूले जिल्लामात्र नभई देशकै लागि उदाहरणीय राजनीतिक अभ्यासको रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।

यसको पूर्ण कार्यान्वयनका लागि सम्बन्धित राजनीतिक दलहरूको समेत समर्थन रहेको जनाइएको छ । उम्मेदवारहरूले सबैलाई नैतिक जिम्मेवारी र जवाफदेहिता बहन गर्न आग्रह गरेका छन् ।

नेपाल पत्रकार महासंघ बाजुराका सचिव प्रेम रौलेको अध्यक्षतामा सम्पन्न पत्रकार सम्मेलनमा सबै उम्मेदवार, विभिन्न राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, बडीमालिका नगरपालिकाका नगर प्रमुख अमरबहादुर खड्का, पत्रकार तथा सरोकारवालाको सहभागिता रहेको थियो ।

बडीमालिका नगरपालिकाको सभाहलमा सम्पन्न कार्यक्रमको सञ्चालन नेपाल पत्रकार महासंघ बाजुराका सह-सचिव जनक बोहराले गरेका थिए ।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)बाट डडेलधुरामा चक्र स्नेहीलाई र बर्दिया-२ बाट बाट विमला विकलाई उम्मेदवार बनाइएको छ। नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीले स्याङ्जा-२ बाट पदमा विश्वकर्मा र कञ्चनपुर-३ बाट मानबहादुर सुनारलाई मात्रै टिकट दिएको छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले बाँके-३ बाट खगेन्द्र सुनारलाई उम्मेदवार बनाएको छ। दलित आन्दोलनका अगुवा तथा पूर्वराजदूत पदम सुन्दासले मुख्य ठूला राजनीतिक दलहरूले नै दलित समुदायलाई भोट बैङ्क बनाएको तर अवसरबाट सधैँ वञ्चित गर्दै आएको टिप्पणी गरेका छन्।

नेपाल दलित महिला उत्थान सङ्घ (एड्वान) का अध्यक्ष विन्दु परियारले परिवर्तनका लागि पटकपटक लडेको पुरानो प्रजातान्त्रिक दल कांग्रेस, मजदुर, गरिब, किसान, दलित, महिला, जनजाति, मधेसी आदिको अधिकारका लागि सङ्घर्ष गरिरहेको दाबी गर्ने नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी र एमाले नै दलितप्रति अनुदार देखिएको टिप्पणी गरिन्।

विसं २०७९ को प्रतिनिधिसभामा १५ जनाको प्रतिनिधित्व रहेको थियो। विसं २०६४ को संविभानसभामा ५० जना दलितको उपस्थिति थियो। २०७० सालको संविधानसभामा ४० जना र २०७४ सालमा प्रतिनिधिसभामा २० जना रहेको थियो।

यो सङ्ख्या हेर्ने हो भने संसद्मा दलितको प्रतिनिधित्व क्रमशः घट्दो क्रममा देखिन्छ। ५९ जनाको राष्ट्रियसभामा आठ जना मात्रै दलितको सहभागिता छ। संविधानको धारा, ४२ (१) अनुसार सामाजिक रूपले पछाडि परेकालाई समावेशी सिद्धान्तका आधारमा राज्यको निकायमा सहभागिताको हक हुने व्यवस्था हुनेछ भनिए पनि त्यसको व्यावहारिक कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।

मंगलबार साँझसम्म मनोनय दर्ता भएपछि आयोगले बुधबार उम्मेदवारविरुद्ध उजुरी लिएको थियो । बुधबार बिहान १० बजेदेखि दिउँसो ३ बजेसम्म उम्मेदवारको योग्यतासम्बन्धी उजुरी लिएको हो ।

बुधबार साँझ नै दर्ता भएका उजुरीबारे जाँचबुझ गर्ने काम भइसकेकोले आज नामावली प्रकाशन गर्ने आयोगको तयारी छ । आयोगको कार्यतालिका अनुसार आज बेलुकी ५ बजेदेखि ७ बजेसम्म उम्मेदवारको नामावली प्रकाशन गरिनेछ ।

यस्तै, माघ ९ गते शुक्रबार बिहान १० बजेदेखि दिउँसो १ बजेसम्म उम्मेदवारले नाम फिर्ता लिने समय तोकिएको छ । माघ ९ गते दिउँसो १ बजेदेखि ३ बजेसम्ममा उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गरिनेछ ।

त्यसै दिन दिउँसो ४ बजेदेखि साँझ ७ बजेसम्ममा उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिह्न प्रदान गरिने कार्यक्रम रहेको जनाइएको छ । आयोगमा अहिलेसम्म प्राप्त जानकारी अनुसार पुरुष ३०८९, महिला ३९६ र तेस्रो लिङ्गी एक गरी तीन हजार ४८६ को उम्मेदवारी दर्ता भएको छ ।

यसपटक जेनजी आन्दोलनका कारण संसद विघटन गरेर कार्यकाल पूरा नहुँदै प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन हुन लागेको हो । सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकारले आगामी फागुन २१ गतेका लागि निर्वाचन मिति तोकेको छ ।

यसपटक ९६ लाख ६३ हजार ३५८ पुरुष, ९२ लाख ४० हजार १३१ महिला र अन्य २०० गरी जम्मा एक करोड ८९ लाख ०३ हजार ६८९ मतदाता निर्वाचनमा सहभागी हुँदैछन् ।

आज दिउसो तराई भूभागका केही स्थानहरूमा हुस्सु तथा कुहिरो रहनेछ। कोशी प्रदेश र गण्डकी प्रदेशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भूभागमा आंशिक बादल लाग्ने तथा बाँकी भूभागमा मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ।

आज राति तराई भूभागका केही स्थानहरूमा हुस्सु रहनेछ । कोशी प्रदेश, गण्डकी प्रदेश, कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भूभागमा आंशिक बादल लाग्ने तथा बाँकी भूभागमा मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ।

भोलि भने लुम्बिनी प्रदेश, कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानहरूमा तथा गण्डकी प्रदेशका थोरै स्थानहरूमा मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको साथै गण्डकी प्रदेश, कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भूभागका केही स्थानहरूमा मध्यम हिमपातको समेत सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।