यस्तै, पूर्वमन्त्री आरजु राणाका भाइ भुषण राणामाथि पनि सँगसँगै अनुसन्धान अघि बढाइएको छ। यसै क्रममा आइतबार बिहान कांग्रेस नेता तथा पूर्व ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री दीपक खड्का बुढानीलकण्ठस्थित निवासबाटै पक्राउ परेका हुन्।

प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी)ले सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागको पत्रका आधारमा उनलाई पक्राउ गरेको हो। विभागले प्रारम्भिक अनुसन्धानमा कैफियत देखिएका तत्कालीन पूर्वप्रधानमन्त्रीहरूलाई समेत अनुसन्धानको दायरामा ल्याउन प्रहरीलाई पत्र पठाएको छ।

सोही पत्रका आधारमा सीआईबीले खड्कालाई जरुरी पक्राउ पुर्जी थमाएर नियन्त्रणमा लिएको छ भने आजै जिल्ला अदालतबाट म्याद थप गराउने तयारी गरिएको छ। २४ भदौमा भएको आगजनीका क्रममा पूर्वप्रधानमन्त्री देउवा र दाहाल तथा खड्काका घरबाट जलेका नोटका टुक्रा भेटिएका थिए। त्यसपछि उनीहरूमाथि अनुसन्धान अघि बढाउँदै विभागले विस्तृत अनुसन्धानका लागि सीआईबीलाई पठाएको हो।

नेकपा एमालेका सचिव महेश बस्नेतका अनुसार आज मध्याह्न १२ बजे प्रदर्शनसहित प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई विरोधपत्र बुझाउने कार्यक्रम तय भएको जानकारी दिए ।

जेनजी आन्दोलनमा दमन गरेको आरोपमा पूर्वप्रधानमन्त्री तथा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पूर्वगृहमन्त्री तथा कांग्रेस नेता रमेश लेखक चैत १४ गते शनिबार झिसमिसेमै पक्राउ परेका थिए ।

लगत्तै बसेको सचिवालयको आकस्मिक बैठकले तत्काल रिहाइको माग गर्दै विरोधका कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको थियो । पार्टीको निर्णय अनुसार एमाले कार्यकर्ताहरु विरोध प्रदर्शनमा उत्रिँदा शनिबार दिनभर काठमाडौंको माइतीघर–बिजुलीबजार सडकखण्ड तनावग्रस्त भएको थियो ।

एमालेले ओली र लेखकको गिरफ्तारी ‘गैरकानुनी’ र पूर्वाग्रही भएको जिकिर गर्दै राजनीतिक र कानुनी रूपमा प्रतिवाद गर्ने निर्णय गरेको छ । सरकारका प्रवक्ता सस्मित पोखरेलले भने कसैसँग प्रतिशोध नसाँधेको जनाएका छन् । शनिबार पक्राउ परेका ओली र लेखक दुवैलाई आज जिल्ला अदालत काठमाडौंमा उपस्थित गराइँदै छ ।

गत भदौ २३ गतेको विद्रोहमा जेन-जी युवा मारिएको घटनामा प्रमुख कसुरदारका रूपमा लिई सरकारले उनीहरूलाई पक्राउ गरेको हो । त्यसमा सरकारले भदौ २३ र २४ गतेको घट्ना छानबिन र कारबाहीका लागि सिफारिस गर्न गठित कार्की आयोगको प्रतिवेदनलाई आधार बनाएको छ ।

त्यो प्रतिवेदन त्रुटिपूर्ण, पूर्वाग्रही र अपुरो भनी विवाद छताछुल्ल भइरहेको बेला सरकारले नेताहरूलाई पक्राउ गरेपछि एमालेले सडक आन्दोलन थालिसकेको छ । कांग्रेस, एमाले, नेकपासहितका दलहरूले त्यसको विरोधमा वक्तव्यबाजी गरिरहँदा मुलुक थप हिंसा र द्वन्द्वमा जाने त होइन भन्ने संशय बढाएको छ ।

चौतर्फी प्रश्न उठेको प्रतिवेदन औपचारिक ढंगले सरकारबाट सार्वजनिकसमेत नगर्दै यो तहको राजनीतिक कदम किन र कसरी गरियो ? भन्ने प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक छ । प्रतिवेदनमाथि मूलतः दुई किसिमका प्रश्न उठेका छन्, पहिलो यो अपुरो र अधुरो छ । यो प्रतिवेदन भदौ २३ को घट्नामा मात्र केन्द्रित छ ।

त्यसको भोलिपल्टको आतंककारी गतिविधि, भएका जनधन क्षतिबारे समय अपुगलगायत कारण देखाई मौनता साँधेको छ । दोस्रो, आयोगका संयोजक गौरीबहादुर कार्कीको तटस्थताबारे देखिने गरी विवाद आएको छ । त्यसलाई कार्की स्वयंले समेत खण्डन गरेका छैनन् । यी विषयलाई राजनीतिक दल, पेसागत अगुवा संघ-संस्थाहरूले समेत चर्को ढंगले उठाइरहेका छन् ।

यसको गम्भीरता ख्यालै नगरी पहिलो दिनको घट्ना केन्द्रित भई नेताहरूमाथि धरपकड भएपछि त्यसको प्रतिक्रिया सडकमा पोखिएको हो । सरकारको पहिलो काम शान्ति सुव्यवस्था र सुशासन दिनु हो । यसका लागि चालिने हरेक काम निष्पक्ष र विधिसम्मत हुनुपर्छ । प्रश्नरहित र चित्तबुझ्दो हुनुपर्छ ।

३६ वर्षको कम उमेरमा सरकारको नेतृत्व गरेका प्रधानमन्त्री बालेन र अन्य मन्त्रीहरूसमेत युवामय भएको मन्त्रिमण्डलबाट देशले ठूलो अपेक्षा राखेको छ । ठूला दलका प्रमुख नेता, तिनका बिग्रे भत्केका संयन्त्र र च्यानलहरूबाट आजित भएका जनताले गत फागुन २१ गतेको आमचुनावमार्फत जवाफ फर्काएका हुन् ।

रास्वपाको लोकप्रियता र काम गर्ने शैलीले एक हदसम्म जनताको मन जितेकोमा विवाद छैन । त्योभन्दा बढी कांग्रेस, एमाले, माओवादीसहितका पुराना दलका क्रियाकलाप र जनअसन्तुष्टि यो मतपरिणामको मुख्य कारक हुन् । चुनावमा मिलेको अपार र भारी मतले त्यही भन्छ । रास्वपाका नेताहरू र खासगरी सत्तामा बसेकाहरूले यो जनमत र जनाधारलाई गम्भीर रूपमा लिई आफ्नो कर्तव्यलाई बुझ्नुपर्छ ।

जनता अब कुनै पनि खालका हिंसा, द्वन्द्व र हैरानी खेप्न चाहँदैनन् र सक्दैनन् । यसलाई रोक्ने एउटै प्रमुख शक्ति पनि आजको दिनमा रास्वपा नै हो । देश विदेशमा रहेका आमयुवा पंक्तिले पनि यही विश्वास रास्वपालाई दिएको हो । देशमा सुशासन कायम होस् । पारदर्शीता होस् र दिनदिनै जनताले भोगिरहेको हैरानी हट्दै जाऊन् भन्ने आम अपेक्षा हो । यसका लागि अहोरात्र काम गर्नुपर्ने, सरकारी र निजी संयन्त्र परिचालन गरेर परिणाम दिनुपर्नेछ ।

विवादरहित तवरले राम्रो परिणाम दिन सरकार पहिले आफूले विधिको बाटो पक्रनुपर्छ । संविधानको पालना मात्र होइन, रक्षाकवचसमेत बन्नुपर्छ । यो बाटो हिँड्दा मात्र देश र जनताले शान्तिको सास फेर्न पाउँछ । हिजो प्रश्न उठाउने ठाउँमा रहेको रास्वपा आज हरेक दिन उत्तर दिनुपर्ने कित्तामा उभिएको छ । यो वा त्यो बहानामा जनताका दिनान्नुदिनका समस्या पन्छाउने छुट यो सरकारलाई छैन ।

वास्तवमा युवामय यो सरकार र यसको नेतृत्व गरेका प्रधानमन्त्री बालेनले यो पक्षलाई राम्ररी बुझ्नुपर्छ । आफ्ना हरेक कदम संवैधानिक र विधिको सीमामा छन् कि छैनन् भनेर हरेक पल मनन् गर्नुपर्छ । सरकारका लागि अब कुनै पक्ष वा विपक्षभन्दा पनि कानुनको आँखामा सबै बराबरी भन्ने शैली नै कामयावी हुनुपर्छ । कुनै पनि खालका पूर्वाग्रह, पक्षधरताले सरकारको बाटोलाई तगारो हाल्न सक्छ । यसलाई बेलैमा रोकि जनताको मन जित्ने कदम उठाउनु नै बुद्धिमत्ता हुनेछ । अन्नपूर्ण पोस्ट्बाट साभार गरिएको हो ।

आज भने दुवै नेतालाई अदालत उपस्थित गराइने प्रहरीले जनाएको छ । गत भदौ २३-२४ गते जेनजी पुस्ताको प्रदर्शन हिंसात्मक बन्दा तीन जना प्रहरीसहित ७६ जनाको मृत्यु भएको थियो । उक्त घटनामा दुई हजार चार सयभन्दा बढी प्रदर्शनकारी गम्भीर घाइते भएका थिए ।

प्रदर्शनको क्रममा सिंहदरबार, संसद् भवन, सर्वोच्च अदालत, राष्ट्रपति भवन, प्रहरी कार्यालय, व्यापारिक प्रतिष्ठान तथा निजी निवासमा समेत आगजनी तोडफोड लुटपाट भएको थियो ।

सो घटनाबारे छानबिन गर्न गठित गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको जाँचबुझ आयोगले तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओली, तत्कालीन गृहमन्त्री लेखकसहित जिम्मेवार पदमा रहेका व्यक्तिहरूलाई दोषी ठहर्‍याउँदै कारबाही सिफारिस गरेको थियो ।

गत फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधि सभा निर्वाचनपछि चैत १३ गते गठन भएको प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारको पहिलो मन्त्रिपरिषद् बैठकले जाँचबुझ आयोगको प्रतिवेदन तत्काल कार्यान्वयन गर्ने निर्णय गरेको थियो । चैत १४ गते बिहान झिसमिसेमै प्रहरीले ओलीलाई भक्तपुरको गुण्डुस्थित निवासबाट र लेखकलाई भक्तपुरको कटुन्जेस्थित निवासबाट नियन्त्रणमा लिएको थियो ।

ओली र लेखक पक्राउ परेपछि काठमाडौं उपत्यकासहित विभिन्न जिल्लाहरुमा एमाले–कांग्रेस कार्यकर्ताहरुले विरोध प्रदर्शन गरेका थिए । नियन्त्रणमा लिएपछि ओलीलाई स्वास्थ्य जाँचको लागि त्रिवि शिक्षण अस्पताल (टिचिङ अस्पताल) लगिएकोमा डाक्टरको सुझाव अनुसार त्यहीँ भर्ना गरिएको छ ।

लेखकलाई भने प्रहरीको दुई नम्बर गण महाराजगञ्जमा राखिएको छ । आज ओली र लेखक दुवैलाई अदालत खुल्नासाथै उपस्थित गराउने तयारी छ ।

उनले प्रतिवेदन कार्यान्वयनको पहललाई स्वागत गर्दै सबै दोषीलाई कानुन अनुसार कारवाही गर्न आग्रह गरेका छन्।

ज्ञापनपत्रमा खड्काले कार्की आयोगको प्रतिवेदन कार्यान्वयनतर्फ सरकारले देखाएको साहसको प्रशंसा गरेका छन्। तर, दोषी प्रमाणित भइसकेपछि कसैलाई कारवाही गर्ने र कसैलाई उन्मुक्ति दिने प्रवृत्ति स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारेका छन्।

उनले जेन्जी आन्दोलनसँग सम्बन्धित घटनामा दोषी ठहरिएका तीनवटै सुरक्षा निकायका प्रमुखलाई तत्काल पक्राउ गरी कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाउन माग गरेका छन्।

साथै, प्रहरी हत्या, दर्जनौं नागरिकलाई जिउँदै जलाउने तथा भदौ २४ मा भएका विध्वंसकारी घटनामा संलग्न सबैलाई निष्पक्ष रूपमा कारवाही गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

त्यस्तै, भ्रम फैलाएर देश अस्थिर बनाउने तथा कार्की आयोगको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएका पाँच जना इन्फ्लुएन्सरसँगै गौरी बहादुर कार्कीलाई समेत समावेश गरी छ जनामाथि कारवाही गर्न उनले सरकारसमक्ष आग्रह गरेका छन्।

ज्ञापनपत्रमा भदौ २४ का घटनामा संलग्न केही दोषीको पहिचान स्रोत-साधन अभावका कारण हुन नसकेको उल्लेख गर्दै ती व्यक्तिहरूको पहिचान गर्न सहयोग पुग्ने उद्देश्यले प्रश्नावली समेत संलग्न गरिएको जानकारी दिइएको छ।

अन्त्यमा, उनले निष्पक्ष र पारदर्शी न्यायिक प्रक्रिया अघि बढाउन तथा कुनै पनि प्रकारको पक्षपात अन्त्य गरी समान न्यायको स्थापना गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।

एमाले नेता, कार्यकर्ता तथा जनवर्गीय संगठनका प्रतिनिधिहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहेको विरोध कार्यक्रम बजार परिक्रमा गर्दै खुलामञ्चमा पुगेर कोणसभामा परिणत भएको थियो ।

प्रदर्शनका क्रममा सहभागीहरूले नाराबाजी गर्नुका साथै टायर बालेर विरोध जनाएका थिए । कार्यक्रममा बोल्दै स्थानीय नेताहरुले पक्राउलाई राजनीतिक प्रतिशोधको संज्ञा दिँदै तत्काल रिहाइको माग गरेका छन् ।

उनीहरूले लोकतान्त्रिक मूल्य र विधिको सम्मान गर्न सरकारलाई आग्रह गरेका छन् । एमाले बाजुराका पदाधिकारीहरुले शान्तिपूर्ण रुपमा आफ्ना माग राखिएको जनाउँदै यदि माग सम्बोधन नभए थप सशक्त आन्दोलनका कार्यक्रम ल्याइने चेतावनी दिएका छन् ।

प्रदर्शनका कारण केही समयका लागि बजार क्षेत्रको आवागमन प्रभावित भएको थियो भने सुरक्षाका लागि प्रहरीको उपस्थिति बढाइएको थियो ।

अचानक परेको असिना र तीव्र वर्षाका कारण किसानहरूले लगाएको गहुँ, जौ तथा तरकारी बाली नष्ट भएको स्थानीयले बताएका छन् ।

स्थानीय कृषक यज्ञ रोकायाका अनुसार केही समयमै आएको असिनाले बाली सखाप पार्नुका साथै खेतबारीमा पानी जम्दा थप क्षति पुगेको हो । विशेषगरी पाक्न लागेको गहुँ र जौ बालीमा सबैभन्दा बढी असर परेको छ ।

गौमुल गाउँपालिकाका कृषि शाखाका अनुसार प्रारम्भिक विवरण संकलन भइरहेको जानकारी दिँदै क्षतिको यकिन तथ्यांक आउन बाँकी रहेको बताएका छन् ।

प्रभावित किसानहरूले राहत तथा क्षतिपूर्तिको माग गरेका छन् । स्थानीय सरकारले क्षतिको मूल्यांकन गरी आवश्यक सहयोगका लागि पहल गर्ने जनाएको छ ।